• A publicación analiza tamén as oportunidades de acción, incluíndo os efectos positivos das solucións baseadas na natureza no benestar mental de millóns de europeos

Cerceda, 5 de marzo de 2026.- Segundo un recente informe publicado pola AEMA (Axencia Europea de Medio Ambiente), o plan de acción da UE «Contaminación Cero», podería mellorar a saúde mental en todo o continente.

Tal e como se recolle no documento, estudos científicos están a demostrar unha correlación significativa entre a exposición á contaminación (especialmente atmosférica, acústica e química) e os problemas de saúde mental, aínda que se precisa máis investigación para establecer unha clara relación causal.

Os trastornos de saúde mental orixínanse por multitude de factores (xenéticos, determinantes sociais e económicos, psicolóxicos, estilo de vida etc.), algúns dos cales aínda non se comprenden por completo, examinándose a contaminación coma un deles. De feito, Europa experimentou un aumento significativo na prevalencia e incidencia dos trastornos de saúde mental nos últimos 25 anos. En 2023, estes trastornos representaron a sexta maior carga de enfermidade na UE e a oitava causa de morte máis común.

Contaminación (aire, ruído, químicos)

A contaminación do aire exterior durante etapas críticas do desenvolvemento cerebral (por exemplo, no útero, a infancia e a adolescencia temperá) está asociada con cambios estruturais e funcionais do cerebro. Pola súa banda, a exposición prolongada a unha mala calidade do aire (principalmente PM2,5 e NON2) está relacionada cunha maior prevalencia ou risco de depresión de nova aparición.

Un aumento do ruído do tráfico rodado correlaciónase cun pequeno aumento do risco de depresión (3%) e ansiedade (2%), coa particularidade de que unha exposición ao ruído ambiental asóciase cunha maior prevalencia de problemas de conduta nos nenos, afectando o seu benestar mental.

A exposición prenatal ou infantil ao Pb está asociada tanto coa depresión como coa esquizofrenia, do mesmo xeito que a exposición ao fume de segunda man, especialmente en grupos vulnerables coma os nenos e as mulleres embarazadas.

Oportunidades de acción

Aínda que se necesitan máis investigacións para aclarar a causalidade, a evidencia existente reforza os argumentos en favor da plena aplicación da lexislación da UE e de novas reducións da exposición á contaminación.

Os achados reforzan a relevancia do enfoque “Unha Saúde”, que recoñece a interconexión entre a saúde humana, animal e ambiental. Isto non se aplica unicamente á redución da contaminación. De feito, as solucións baseadas na natureza poden utilizarse para promover a saúde mental, a actividade física e a cohesión social mediante o acceso a espazos verdes e azuis (actividades na auga ou ao redor dela).

Nas últimas décadas desenvolvéronse enfoques terapéuticos baseados na natureza: demostrouse que a xardinería, o exercicio na contorna natural e os baños de bosque teñen efectos beneficiosos para a saúde mental.

Cumprir os obxectivos do Plan de Acción de Contaminación Cero da UE, reducindo a contaminación e ampliando o acceso á natureza, podería contribuír a mellorar o benestar mental de millóns de europeos. 

Fonte: AEMA