• Por riba desta temperatura, os impactos climáticos e os riscos de exceder puntos de inflexión intensifícanse con cada fracción adicional de grao
• O informe do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente, Limiting Overshoot, identifica unha traxectoria de “rebasamento, punto máximo e descenso” como a mellor opción para minimizar a magnitude e duración deste rebasamento e tratar de volver estar por baixo de 1,5 °C canto antes

Cerceda, 3 de setembro de 2026.- O aumento da temperatura global está encamiñado a pasar os 1,5 °C, o que elevará os riscos e impactos climáticos a niveis cada vez máis perigosos. Con todo, e segundo un novo informe do Programa das Nacións Unidas para o Medio Ambiente (PNUMA), aínda é posible reducir as temperaturas e alcanzar os obxectivos mundiais do Acordo de París.

O informe do PNUMA, Limiting Overshoot (Limitar o rebasamento), identifica unha traxectoria de “rebasamento, punto máximo e descenso” como a mellor opción restante para minimizar a magnitude e duración deste rebasamento e tratar de volver estar por baixo de 1,5 °C canto antes.

Esta traxectoria minimizaría o aumento máximo da temperatura mediante recortes inmediatos e sostidos das emisións de gases de efecto invernadoiro, incluíndo o metano, no camiño cara ás emisións netas cero, e reduciría as temperaturas mediante emisións netas negativas a longo prazo, coa coidadosa xestión de abordaxes, prácticas e técnicas de extracción de dióxido de carbono (CDR polas siglas en inglés de Carbon Dioxide Removal), como parte esencial do conxunto de medidas. A CDR é o proceso de extraer carbono da atmosfera e almacenalo mediante a forestación ou outros medios.

Ao mesmo tempo, seguir a traxectoria proposta implicaría medidas de adaptación que reduzan a vulnerabilidade ante os impactos actuais, previstos e inesperados do cambio climático sobre as sociedades, as comunidades e as economías.

O documento subliña que esta traxectoria reduciría os riscos e os impactos, faría que a adaptación fose menos difícil e custosa, e aumentaría as posibilidades de reducir as temperaturas.

Impactos devastadores

Por riba de 1,5 °C, os riscos e os impactos intensificaranse con cada fracción adicional de grao e con cada ano. Entre os impactos previstos figuran a intensificación dos fenómenos meteorolóxicos extremos, a perda de ecosistemas e a sumersión dos pequenos Estados insulares en desenvolvemento e das cidades costeiras situadas en zonas baixas. Tamén se prevén danos graves á saúde humana, a seguridade alimentaria, as subministracións de auga, a natureza, as cidades, as infraestruturas e as economías.

O informe advirte de que a probabilidade de cruzar puntos de inflexión irreversibles aumenta coa magnitude e a duración das temperaturas máis elevadas. Entre eles atópanse a desestabilización das principais capas de xeo, a degradación do bosque chuvioso amazónico e a alteración da “Circulación de Vuelco Meridional do Atlántico”. Mentres que algúns impactos poderían xurdir de xeito abrupto, outros acumularanse co tempo.

Intervencións necesarias de mitigación e adaptación

As intervencións que logren simultaneamente obxectivos de mitigación e adaptación —como o arrefriado baseado na natureza— deben ser priorizadas. As medidas de adaptación que se establezan agora constitúen a base dos esforzos futuros, pero deben volverse transformadoras e responder a riscos cambiantes, non lineais e de aparición súbita, incluíndo aqueles que poderían prexudicar os esforzos de mitigación.

O informe salienta que as emisións netas cero son un fito no camiño cara ás emisións netas negativas, e que a extracción de dióxido de carbono será necesaria ademais de, e non en lugar de, reducións sostidas das emisións de gases de efecto invernadoiro. Non obstante, a extracción de dióxido de carbono só poderá contribuír de xeito crible a volver estar por baixo de 1,5 °C se o quecemento máximo se mantén moi por baixo de 2 °C e se reducen todas as emisións residuais.

Anos de inacción significan que, mesmo se se logra volver estar por baixo de 1,5 °C, as perdas irreversibles e as condicións permanentemente transformadas son inevitables. Moitas comunidades poderían verse obrigadas a trasladarse ou cambiar os seus medios de vida, mentres que as sociedades enfrontarán o reto de reaxustarse. Isto expón cuestións relacionadas coa xustiza, o poder e a lexitimidade política, cuxa resolución requirirá novos mecanismos de gobernanza inclusivos.

Fonte: PNUMA